Architekci neoklasycystyczni
Architekt John Nash
Budowle Johna Nasha (1752-1835), są zaliczane do tak zwanego stylu regencji. Nash reprezentuje w nim romantyczny kierunek „malowniczy”. Specjalnością tego architekta byto niewątpliwie wyszukane usytuowanie budowli w odpowiednim otoczeniu. Wprawdzie trudno powiedzieć, że dzieła Jego miały charakter neoklasycystyczny w pełnym znaczeniu tego stowa, jednak fakt, że zwykle otaczały je parki z szerokimi alejami, rozległymi tarasami oraz kryjcmi się gdzieniegdzie domkami myśliwskimi, wskazuje na to, iż wzorce klasyczne nie były mu obce.
Do dzieł Johna Nasha należą między innymi Re-cnt’s Park, niedaleko rezydencji księcia regenta. Carlton Housc, oraz Regent Street, plac Picadilly Circus i Oxford Circus oraz kościół All Souls Church. Jednym z najsłynniejszych dzieł Johna Nasha jest imponujący pałac Royal Pavilion, wybudowany na zamówienie księcia regenta w Brighton w Sussex.
Twórczość Johna Soane
Uznany i szanowany architekt John Soane niepozwalał sobie na „malownicze” eksperymenty i bezwzględnie pozostał wierny wzorcom starożytnym. Utrzymane w stylu greckim budowle cechowały się mistrzostwem formy, podkreślonej
nienagannymi proporcjami oraz genialnym wyczuciem gry światła i cienia. Perfekcjonizm Soane przyniósł mu zasłużoną sławę wśród historyków sztuki, pomimo że spośród gmachów jego autorstwa pozostato już tylko kilka.
Dziełem życia Johna Soane byt budynek Bank of England, którego budowa trwała ponad czterdzieści lat ( 1791-1833). Niestety z calej konstrukcji pozostata już tylko pozbawiona okien fasada, która i tak została przebudowana. Przetrwało jednak wiele ilustracji, przedstawiających nieistniejącą już siedzibę Bank of England, a wśród nich rycina obrazująca wspaniałą salę balową, wypełnioną światłem słonecznym, przedostającym się przez szklany sufit.
Do dziś można natomiast podziwiać takie budowle, jak Dulwich Picture Gallery i Mausoleum (1811-1814). Artysta przebudował także własny dom przy Lincoln Inn Fields, w którym założył muzeum rzeźby oraz znalezisk archeologicznych.
Francuscy architekci neoklasycystyczni
Jednym z pierwszych architektów neoklasycystycznych we Francji był Claude-Nicolas Ledoux (1736-1806). Jego olbrzymie budowle, choć pozostawały pod silnym wpływem architektury klasycznej, w prostocie zarówno formy jak i detalu wykazywały pewne cechy modernizmu. Jest to zresztą tendencja widoczna w zdecydowanej większości francuskich przedsięwzięć.
Wiele imponujących budowli, na przykład Łuk Triumfalny (1806-37) wzorowany na tego typu łukach starożytnego Rzymu, wzniesiono na cześć Napoleona Bonaparte, który sam postrzegał siebie jako spadkobiercę wspaniałej tradycji rzymskich cesarzy. Styl architektoniczny tamtego okresu określany jest jako styl empire, zaliczany do klasycyzmu romantycznego.
Niemieccy architekci
W Niemczech klasycyzm romantyczny rozwinął się nieco wcześniej niż we Francji. Już w latach 1788-91 wzniesiono w Berlinie słynną Bramę Brandenburską zaprojektowaną w stylu doryckim przez Carla Gottharda Langhana.
Najwybitniejszym architektem niemieckiego neoklasycyzmu byt jednak Karl Friedrich Schinkel (1781-1841), bliski wspótpracownik i doradca króla Prus. Jego projekty, wzorowane na stylu antycznej Grecji, wolne były od nadmiernego zdobnictwa. Artysta potrafił pogodzić założenia stylu, któremu staral się pozostać wierny, z wymogami użyteczności. Dwie budowle najwyraźniej odzwierciedlające styl Schinkela to Nowa Wartownia (Neue Wache, 1816) i Stare Muzeum (Altes Museum, 1823-30) w Berlinie.
Architekci z USA
W Ameryce Północnej architekci końca dziewiętnastego wieku wzorowali się przede wszystkim na przedstawicielach palladianizmu (klasycyzującego stylu późnego renesansu). Mistrzem dla budowniczych amerykańskich był angielski teoretyk sztuki i architekt – James Gibbs (16821754). Do liczących się twórców tamtego okresu należał także trzeci prezydent Stanów Zjednoczonych, Thomas Jefferson, który zaprojektował we wspomnianym stylu budynek uniwersytetu w Wirginii (1817-26).
W USA wznoszono też budowle w stylu greckim, są wśród nich siedziba Banku Pensylwanii (1798) – dzieło architekta Benjamina Latrobe, Anglika, który zmienił obywatelstwo na amerykańskie, oraz budynek Kapitolu, zaprojektowany przez kolejnego naturalizowanego Anglika – Williama Thorntona (1759-1828).